sábado, 1 de maio de 2021

SOBRE A LOCALIZACIÓN XEOGRÁFICA DO SANT-GRIAL

 


SOBRE A LOCALIZACIÓN XEOGRÁFICA DO SANT-GRIAL
/ Xoaquín Arias Sanxurxo
Editorial Lar. A Cruña

1927

10 pp ; 23 Cm.

O estudo Sobre a localización do Sant-Grial escrito por Xoaquín Arias Sanxurxo foi impreso por Lar na Coruña en 1927.


As notas sobre a localización en Galiza do Santo Graal apareceron no primeiro tomo dos Arquivos do Seminario de Estudos Galegos e tamén como documento exento sen encadernar.

Xoaquín Arias exerceu como avogado, xornalista e político, de orientación agrarista, galeguista e republicana. Da nai herdou o título de marqués de Pardiñas, pero renunciou a el polas súas conviccións republicanas. Además foi membro do SEG e publicou traballos de investigación histórica en diversos medios, entre eles na revista Nós.

A orixe da vinculación do Cebreiro cunha das localizacións dos Santo Graal pode estar na tradición popular. A lenda conta que no século XIV un veciño da aldea de Barxamaior asistiu á misa do galo baixo unha forte nevarada, chegando á igrexa de Santa María no momento da consagración. Como premio polo esforzo, o pan e o viño transformáronse en carne e sangue e a imaxe da Virxe co Neno inclinou a cabeza para contemplar o milagre, ficando así para sempre.

Said Armesto e Ánxel del Castillo espallaron na prensa a opinión favorable sobre a localización do Graal no Cebreiro e Cabanillas dedicoulle os versos do Cabaleiro do Sant-Grial, publicado por vez primeira na revista Alborada en 1922.

(...)rube o nobre cabaleiro,
no seu soño a cabalgar,
a montaña milagreira
de Cebreiro-Monsalvat.
(...) Trasposto de amor divino
alzóu os ollos Galahad:
¡Milagreiramente ergueito
encol da ara do altar,
brilaba o lume sagro
o caliz do SANT GRIAL!
Rompéu o ceo na ermida,
e o misterio a renovar
de faguer o home divino
e faguer a Deus humán,
branca como as albas neves
véuse unha pomba baixar:
¡ô seu arredor, en circo,
doce estrelas a brilar,
ficou coas azas abertas
enriba do SANT GRIAL!


Xoaquín Arias sitúa a orixe da teoría sobre a localización do Graal no Cebreiro na publicación do libro De la diócesis del sacramento polo bispo Antolín López Peláez en 1907.

Ánxel del Castillo recolle a curiosidade de Said Armesto logo da publicación deste libro manifestada nunha conferencia no Ateneo de Madrid en 1911, creando un estado de opinión favorable á localización do Graal na Galiza en lugares tan diversos como O Cebreiro, a catedral de Lugo, Salvaterra e a Ribeira Sacra.

Del Castillo conecta a tradición oral galega co poema do Santo Graal divulgado no século XII, preguntándose:

El lejano país de Occidente ¿será Galicia?, ¿será el Cebrero el ignorado Montsalvato? Su templo ¿el de Titurel? No creo fácil contestar afirmativamente a estas preguntas, pero más difícil sería para mí negarlas en redondo.

Arias establece a coincidencia semántica entre os lugares onde transcorre o romance de Perceval atribuído a Chrétien de Troyes e a xeografía galega, como Monseibane por Montsalvaesch e Salvatur por Salvaterre, anotando ademais a coincidencia do bosque iniciático onde penetra o cabaleiro co bosque virxe da serra de San Mamede.

Tamén a tradición popular en varias parroquias da Ribeira Sacra recolle o roubo do cáliz mesturado con historias de mouros e cobras, e como a valentía do crego salvouno das súas gadoupas.

Por último, Arias expresa que a súa intención é a de aportar: “Unha nova conxetura sinceiramente exposta en col da determiñanza da localización do Sant-Grial na nosa terra. Un novo vieiro a engadir os que abriron López Peláez, Ánxel del Castillo, Said Armesto e Bonilla San Martín. Esta estrada está ainda por andar”.

sábado, 24 de abril de 2021

ESTAMPAS DE OURENSE A MEDIADOS DO SÉCULO XVIII

 


ESTAMPAS DE OURENSE A MEDIADOS DO SÉCULO XVIII
/ Ramón Otero Pedrayo
Editorial Lar. A Cruña
1927
20 pp ; 23 Cm.

 

O texto Estampas de Ourense a mediados do século XVIII foi escrito por Ramón Otero Pedrayo e editado por Lar na Coruña en 1927.

Este traballo aparece publicado no primeiro tomo dos Arquivos do Seminario de Estudos Galegos e tamén foi editado como documento exento, pero non coñezo a edición da separata cunha capa confeccionada por Lar para a ocasión, como si sucede con outros traballos do mesmo volume.

O estudo describe a vida en Ourense no momento da transición entre o Antigo e o Novo Réxime, un dos temas favoritos de Otero.

Neste traballiño teimamos facer xurdir unhas miguiñas do vivir ourensan ô mediar o século XVIII. A nosa hestorea precisa moito do estudio das centurias que poidemos chamar de imperialismo, pois aparte d’outras razós é necesario coñecelas pra sentire a loita antre o antigo i-o novo réxime carauterística dos anos críticos do dazanove: 1808, 1837, 1850, 1868.

A diferencia do tempestuoso Ourense dos séculos XIV e XV, Otero relata no XVIII unha vida “calada, morna, vexetativa” e ademais das correntes humanas, o traballo abonda na descrición material da vila, comezando pola distribución polo miúdo de rúas e prazas.

O adro da catedral collía gran parte da Praza das Damas onde n-outro tempo tiñan os coengos o seu xardín ou patio de laranxeiros. O bocadiño que resta arredor da porta sur do cruceiro da basíleca, é debido a enerxía do deán Bedoya morto en 1850: sendo gobernador Sede vacante saíu da sua casa da rúa de S. Pedro pra estorbar ôs canteiros que rematasen a demoliceón do Patín.


As casas daquel Ourense estaban provistas de beirados, que non eran balcóns nin galerías senón o segundo corpo avanzado dos edificios sobre as rúas, de xeito que apenas deixaban aberta unha franxa estreita de ceo. No primeiro corpo situábanse cortes e bodegas e sobre elas a vivenda habitada polo xeral por unha única familia.

A cal foi ô igoal de todal-as partes unha manía: encalouse as eirexas, a catedral, as fachadas de pedra. Nos días abafantes do vran Ourense locía ô sol com’un pobo do mediodía.

A acumulación de lama, cheiros, escuridade e falta de hixiene facían da vila un lugar incómodo e os fidalgos escollían as aldeas para afastarse no vagantío dos pazos. Na cidade vivían artesáns, tendeiros e labregos domeados polas xentes da igrexa e da curia.

Otero describe en detalle os oficios da cidade, os soldos e tamén a estrutura de poder, encabezada polo corrixidor e o bispo.

Ourense era daquela un pobo de propietarios e labregos, inzado de bodegas, cortes, lagares e palleiras a miúdo propiedade de fidalgos e burgueses que non as atendían, cedidas nun entrambilicado sistema de foros, subforos, arrendos, censos e pensións.

De noite saían os señores co seu criado portador do farol. Mais a vila debía presentar un aspeuto cruzándose nas rúas estreitas os labregos folk-lóricos, a xente falandeira dos artesanos c’os curiales, c’os cabaleiros, c’os graves coengos. Os tendeiros vendían po-las ventás. Calquera que teimaba cambear de condición social estaba esposto ós apompeos dos veciños.